fbpx
Pogotowie Pogrzebowe

Dziś mija 15. lat od śmierci Marka Grechuty – piosenkarza, kompozytora, mistrza poezji śpiewanej. Pozostały po nim niezwykłe utwory, które do dziś cieszą się niesłabnącą popularnością m.in. „Dni, których nie znamy”, „Ocalić od zapomnienia”, „Wiosna – ach to ty”, czy „Nie dokazuj”.

Marek Grechuta – lata młodości

Marek Michał Grechuta urodził się 10 grudnia 1945 roku w Zamościu. W latach młodości wyjechał wraz z rodziną do Chylic niedaleko Warszawy. Tam kościelny organista udzielał Grechucie pierwszych lekcji muzyki. Od najmłodszych lat uczył się też gry na fortepianie. W 1956 roku rodzina Grechutów wróciła do Zamościa, gdzie Marek ukończył I Liceum Ogólnokształcące im. Jana Zamoyskiego. Natomiast w 1963 roku rozpoczął studia na Politechnice Krakowskiej na Wydziale Architektury.

Początki kariery muzycznej

W 1967 roku Grechuta miał swój publiczny debiut muzyczny, występując z piosenką „Tango Anawa” na Studenckim Festiwalu Piosenki w Krakowie. Wtedy też zajął drugie miejsce wśród wokalistów. Rok wcześniej wraz z Janem Kantym Pawluśkiewiczem utworzyli Kabaret Architektów Anawa, który bardzo szybko został przekształcony w zespół towarzyszący Grechucie na występach.

Na VI Krajowym Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu w 1968 roku zdobył nagrodę dziennikarzy za wykonanie piosenki „Serce”. Rok później na VII Festiwalu w Opolu odebrał jedną z głównych nagród za piosenkę „Wesele”. Z zespołem Anawa na początku lat 70. nagrał swoje dwie pierwsze płyty. Z albumu „Marek Grechuta & Anawa”, pochodzą przeboje „Nie dokazuj” czy „Będziesz moją Panią”. Natomiast tytułowa piosenka drugiego albumu – „Korowód” została uhonorowana nagrodą główną na IX Festiwalu w Opolu.

Przeczytaj także: Wspomnienie – rocznica śmierci Zbigniewa Wodeckiego

Dalsza działalność muzyczna

W 1971 roku Grechuta opuścił zespół Anawa i założył Grupę WIEM, z którą nagrał dwa albumy – „Droga za widnokres” i „Magia obłoków”. 5 lat później ponownie nawiązał współpracę z Pawluśkiewiczem, a także napisał muzykę do tekstów Witkacego. Na 15. KFPP w Opolu zdobył Nagrodę Grand Prix za piosenkę „Hop – szklankę piwa”. Wtedy też Krystyna Janda wykonywała piosenkę „Guma do żucia”, której muzykę i słowa napisał Grechuta. Artysta był również współautorem musicalu „Szalona lokomotywa” Witkacego, który był wystawiany m.in. w krakowskim Teatrze STU oraz w katowickim Spodku w latach 1977-1980.

W 1976 roku rozpoczął współpracę z kabaretem literackim – Piwnica pod Baranami, która trwała prawie 10 lat. W połowie lat 80. Razem z Krystyną Jandą nagrał album „W malinowym chruśniaku” do wierszy Bolesława Leśmiana. W 1987 roku wydał płytę „Wiosna – ach to ty”, której tytułowy utwór stał się przebojem. Jest to jedna z najbardziej znanych piosenek Grechuty, ale też jedna z najpopularniejszych w historii polskiej muzyki rozrywkowej. Doczekała się licznych interpretacji w wykonaniu znakomitych polskich artystów. W 1994 roku wydał album „Dziesięć ważnych słów”, który zawierał piosenki poświęcone ważnym wartościom w życiu. Ponadto pisał muzykę do przedstawień teatralnych, a także wydał album nagrany z aktorami Teatru Starego w Krakowie oraz z dziecięcym chórem Gama.

W 2000 roku ukazała się antologia „Świecie nasz” zawierająca wszystkie albumy Grechuty, których ówcześnie było 13. Antologia została ponownie wydana w 2005 roku, uzupełniono ją wtedy o album „Niezwykłe miejsca”, czyli ostatni album studyjny Grechuty, a także o płytę „Godzina miłowania”, która składała się z nagrań archiwalnych.

Artysta pozostawił po sobie czternaście albumów, na których znajdziemy kilkadziesiąt utworów, które stanowią kanon polskiej piosenki. W jego twórczości przewijały się różnorodne gatunkowe wpływy, artysta wykorzystywał m.in. elementy rocka, jazz-rocka, rocka progresywnego i awangardy.

Pomnik Marka Grechuty

Działalność pozamuzyczna, w którą angażował się artysta

Grechuta był również aktywnym malarzem, w latach 80. jego prace były prezentowane na wystawach m.in. w Krakowie, Bytomiu czy w Myślenicach. Poza muzyką i malarstwem interesował się także rzeźbą i filozofią. Miał również epizody aktorskie, wystąpił w filmie „Polowanie na muchy” Andrzeja Wajdy oraz w filmie „Tumor Witkacego”.

Życie prywatne Marka Grechuty

Grechuta przez wiele lat cierpiał na zaburzenie afektywne dwubiegunowe, które znacznie utrudniało mu działalność artystyczną. Zaburzenie ujawniło się w latach młodości artysty, po nagłym rozstaniu z ukochaną dziewczyną – Haliną Marmurowską. Potem przez wiele lat w walce z chorobą wspierała go żona Danuta. Mieli jednego syna – Łukasza.

Ostatnie lata życia muzyka

Artysta zmarł nagle, w wyniku niewydolności krążenia w nocy 9 października 2006 roku, miał 60 lat. 17 października został pochowany w Alei Zasłużonych na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie.

Grób Marka Grechuty

Sprawdź także działalność Pogotowia Pogrzebowego w Krakowie – zakłady pogrzebowe Kraków

Uroczystości na cmentarzu poprzedziła msza święta w Kościele Mariackim. Podczas niej artyści Piwnicy pod Baranami, a jednocześnie przyjaciele Grechuty zaśpiewali „Przychodzimy, odchodzimy” i „Dezyderata”. Pod koniec mszy wybrzmiała również melodia „Ocalić od zapomnienia”.

W pierwszą rocznicę śmierci artysty – 9 października 2007 roku, został odsłonięty pomnik Marka Grechuty na Cmentarzu Rakowieckim.

Upamiętnienie artysty

O Marku Grechucie powstały trzy książki:

  • „Marek Grechuta. Portret artysty” Wojciecha Majewskiego,
  • „Marek. Marek Grechuta we wspomnieniach żony Danuty” Danuty Grechuty i Jakuba Barana,
  • „Chwile, których nie znamy. Opowieść o Marku Grechucie” Marty Sztokfisz.

W 2015 roku ukazał się również zbiór wierszy Grechuty „Pani mi mówi niemożliwe… Najpiękniejsze wiersze i piosenki”. Powstały także filmy dokumentalne o życiu Grechuty. Artysta otrzymał wiele nagród i odznaczeń. Był to m.in. Srebrny Krzyż Zasługi, Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski czy Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”. Otrzymał także Złotego Fryderyka za całokształt twórczości artystycznej.

Grupa Pogotowie Pogrzebowe

Masz pytania?

Pogotowie Pogrzebowe

Skontaktuj się z naszym działem pomocy

Całodobowa Infolinia

801 12 12 12

881 28 01 02

ZADZWOŃ - POMOŻEMY   Infolinia Pogotowie Pogrzebowe

pliki Cookies

Serwis wykorzystuje pliki cookies. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na wykorzystywanie plików cookies. Polityka prywatności

Ok, rozumiem