Krzysztof Kowalewski – mistrz komedii i głos radia (ur. 20 marca 1937 w Warszawie, zm. 6 lutego 2021 tamże) był jednym z najbardziej wszechstronnych polskich aktorów. Znany przede wszystkim z ról komediowych, działał na scenie filmowej, telewizyjnej, teatralnej, kabaretowej i radiowej. Przez wiele lat dzielił się też swoją wiedzą jako pedagog w warszawskiej Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza. Na ekranie zadebiutował w 1960 roku w filmie „Krzyżacy” Aleksandra Forda, a przez dekady zagrał w około 120 produkcjach filmowych i serialowych. Jego głos i talent były też szeroko obecne w Teatrze Polskiego Radia, gdzie wystąpił w ponad tysiącu ról.

Wczesne życie i rodzina

Krzysztof Kowalewski urodził się w rodzinie o wybitnych tradycjach. Jego ojciec, Cyprian Leon Kowalewski, był ekonomistą i dyrektorem fabryki papieru w Jeziornie, a także weteranem wojny polsko-bolszewickiej i III powstania śląskiego. Zginął w 1940 roku w Charkowie. Matką Krzysztofa była Elżbieta Kowalewska z d. Herszaft, aktorka pochodzenia żydowskiego. W rodzinie artystyczne korzenie dodatkowo podkreślał wuj, malarz Adam Herszaft.

Podczas II wojny światowej matka ukrywała przed nim swoje żydowskie pochodzenie. Po powstaniu warszawskim rodzina przeniosła się do Kielc, a następnie wróciła do Warszawy w 1946 roku, tuż po pogromie. W 1955 roku Kowalewski ukończył stołeczne XIV Liceum Ogólnokształcące im. Klementa Gottwalda, a następnie rozpoczął studia w Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej, które ukończył w 1960 roku.

Kariera filmowa i teatralna

Debiut aktorski Kowalewskiego na dużym ekranie miał miejsce w 1960 roku w „Krzyżakach” Aleksandra Forda. Rok później wystąpił po raz pierwszy na scenie Teatru Dramatycznego, z którym był związany do 1962 roku. W kolejnych latach rozwijał swoją karierę, grając zarówno w filmach wojennych („Kwiecień”, „Miejsce dla jednego”), jak i kryminałach („Zbrodniarz i panna”) oraz produkcjach psychologicznych („Godzina szczytu”).

Kowalewski zyskał ogromną popularność dzięki współpracy ze Stanisławem Bareją. W „Nie ma róży bez ognia” wcielił się w rolę milicjanta, w „Brunecie wieczorową porą” był głównym bohaterem, a w „Misiu” zagrał kierownika produkcji filmu. Pracował w wielu warszawskich teatrach, m.in. w Teatrze Klasycznym, Dramatycznym, Polskim, Rozmaitości, Kwadrat i Teatrze Współczesnym.

Radio i kabaret

Krzysztof Kowalewski był również niezwykle aktywny w radiu. Jego najważniejszym dokonaniem było słuchowisko „Kocham pana, panie Sułku”, które przyniosło mu ogromną popularność wśród słuchaczy Programu Trzeciego Polskiego Radia. Z Teatrem Polskiego Radia był związany przez wiele lat, a dyrektor Janusz Kukuła uznawał go za swojego ulubionego aktora radiowego. W 2012 roku, tuż przed swoimi 75. urodzinami, Kowalewski otrzymał benefis w Programie Trzecim, transmitowany na żywo.

Działalność społeczna i publiczna

Poza sceną i radiem Kowalewski angażował się społecznie. Od 2004 do 2019 roku uczestniczył w akcjach Fundacji Polsat, wcielając się w rolę Świętego Mikołaja podczas corocznych Mikołajkowych Bloków Reklamowych. Był również członkiem honorowego komitetu poparcia Bronisława Komorowskiego w wyborach prezydenckich w 2010 i 2015 roku.

Ostatnie lata i śmierć

Krzysztof Kowalewski zmarł 6 lutego 2021 roku w wieku 83 lat. Jego pogrzeb odbył się 19 marca 2021 po mszy w kościele św. Brata Alberta i św. Andrzeja Apostoła w Warszawie, a aktor został pochowany na cmentarzu Powązkowskim (kwatera 324-5-20).

Autorstwa Mateusz Opasiński – Praca własna, CC BY-SA 4.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=107849172

Nagrody i wyróżnienia

Kowalewski był wielokrotnie nagradzany za swoją twórczość:

• Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (2002)

• Złoty Medal „Gloria Artis” (2009)

• Odznaka honorowa „Za Zasługi dla Warszawy” (1989)

• Wielki Splendor (1992), przyznany przez Teatr Polskiego Radia
  Jego gwiazda znajduje się również w łódzkiej Alei Gwiazd.

Życie prywatne

Kowalewski był dwukrotnie żonaty. W latach 60. ożenił się z kubańską tancerką Vivian Rodriguez, z którą miał syna Wiktora (ur. 1967). Od 2002 roku był mężem aktorki Agnieszki Suchory, z którą miał córkę Gabrielę (ur. 2000). Przez wiele lat był też związany z aktorką Ewą Wiśniewską. Jego wnuczka Sacha Kowalewski kontynuuje rodzinne tradycje aktorskie.

Pogotowie Pogrzebowe