Katarzyna Stoparczyk była jedną z tych dziennikarek, które trudno było pomylić z kimkolwiek innym. Charakterystyczny głos, ogromna ciekawość drugiego człowieka i sposób prowadzenia rozmowy, który sprawiał, że nawet, a i szczególnie najmłodsi rozmówcy czuli się traktowani naprawdę poważnie. Przez wiele lat była związana przede wszystkim z radiową Trójką. Szerokiej publiczności dała się jednak poznać również z telewizji, między innymi jako współprowadząca program „Duże dzieci”. Pisała książki, tworzyła audycje i projekty poświęcone dzieciom, kulturze oraz relacjom międzyludzkim. Jej życie zakończyło się nagle 5 września 2025 roku. Miała 55 lat.
Dzieciństwo i wykształcenie
Katarzyna Teofila Stoparczyk, z domu Horbacz, urodziła się 17 maja 1970 roku w Oleśnicy na Dolnym Śląsku. Co ciekawe, początkowo jej zawodowa droga wcale nie prowadziła bezpośrednio do dziennikarstwa. Studiowała we Wrocławiu i ukończyła tamtejszą Akademię Muzyczną. Kształciła się jako muzyk, specjalizując się między innymi w grze na gitarze klasycznej. Później ukończyła również podyplomowe studia dziennikarskie na Uniwersytecie Wrocławskim.
Połączenie tych dwóch światów: muzyki i słowa, okazało się ważne dla jej późniejszej pracy. Stoparczyk nie ograniczała się do klasycznie rozumianego dziennikarstwa. Tworzyła programy, koncerty, spektakle i projekty, w których równie istotne jak przekazywanie informacji były emocje, wyobraźnia oraz kontakt z drugim człowiekiem.
Początki pracy w radiu
Swoją dziennikarską drogę zaczynała w Polskim Radiu Wrocław. Z czasem trafiła do Programu Trzeciego Polskiego Radia i właśnie z Trójką została najmocniej związana zawodowo. Pracowała przy Myśliwieckiej przez niemal ćwierć wieku. Radio stało się miejscem, w którym wypracowała swój bardzo charakterystyczny sposób prowadzenia rozmów. Nie próbowała dominować nad gośćmi i nie traktowała wywiadu jak serii pytań, które trzeba po prostu „odhaczyć”. Znacznie ważniejsze było dla niej słuchanie. Ta umiejętność szczególnie mocno ujawniła się w jej pracy z dziećmi.
Jednym z najbardziej rozpoznawalnych projektów Katarzyny Stoparczyk był cykl „Dzieci wiedzą lepiej”. Pomysł był prosty, ale jego siła tkwiła w sposobie realizacji. Dzieci opowiadały o świecie własnymi słowami, czasem zabawnie, czasem zaskakująco dojrzale, a czasem zupełnie inaczej, niż spodziewaliby się dorośli. Stoparczyk nie próbowała ich wypowiedzi wygładzać ani prowadzić do z góry założonej odpowiedzi. Pozwalała dzieciom mówić. I właśnie ta pozornie prosta zasada stała się jednym ze znaków rozpoznawczych jej pracy.
Audycja „Zagadkowa Niedziela”
Kolejną ważną częścią jej radiowej działalności była „Zagadkowa Niedziela” w Programie Trzecim Polskiego Radia. Audycja była kierowana przede wszystkim do dzieci, ale przez lata zgromadziła również wielu dorosłych słuchaczy. Była połączeniem zabawy, nauki, kultury i rozmowy. Dzieci mogły odpowiadać na zagadki, poznawać ciekawostki, opowiadać o swoich pomysłach i zadawać pytania. Stoparczyk prowadziła program przez kilkanaście lat. Nie próbowała przy tym udawać dziecka ani mówić do najmłodszych przesadnie uproszczonym językiem. Traktowała ich jak pełnoprawnych rozmówców, tylko takich, którzy patrzą na świat z innej perspektywy.
Audycja „Myślidziecka 3/5/7” i rozmowy z dorosłymi
Choć dzieci zajmowały szczególne miejsce w jej pracy, Katarzyna Stoparczyk prowadziła również rozmowy z dorosłymi. W audycji „Myślidziecka 3/5/7” spotykała się między innymi z artystami, ludźmi kultury, naukowcami, podróżnikami i osobami znanymi z życia publicznego. Interesowało ją jednak coś więcej niż ich zawodowe osiągnięcia. Wracała z rozmówcami do dzieciństwa, wspomnień i doświadczeń, które ich ukształtowały. Pytała o rzeczy osobiste, ale robiła to bez nachalności. Sama wielokrotnie podkreślała, że doświadczenie zdobyte podczas rozmów z dziećmi bardzo pomogło jej później rozmawiać także z dorosłymi.
Audycja „116 111” i ważne problemy młodych ludzi
Stoparczyk nie pokazywała dzieciństwa wyłącznie jako beztroskiego i kolorowego okresu życia. Była również autorką cyklu „116 111”. Nazwa nawiązywała do numeru telefonu zaufania dla dzieci i młodzieży. Projekt dotykał znacznie trudniejszych doświadczeń młodych ludzi i był kolejnym przykładem tego, że dziennikarka traktowała ich problemy poważnie. W jej pracy dzieci nie były jedynie bohaterami zabawnych radiowych anegdot. Miały własne emocje, lęki, pytania i problemy, których dorośli powinni wysłuchać.
Katarzyna Stoparczyk w telewizji, program„Duże dzieci”
Osoby, które nie słuchały regularnie Trójki, mogły kojarzyć Katarzynę Stoparczyk przede wszystkim z telewizji. Wspólnie z Wojciechem Mannem prowadziła w TVP2 program „Duże dzieci”. Formuła programu ponownie wykorzystywała coś, w czym Stoparczyk była wyjątkowo dobra, czyli spontaniczne rozmowy z najmłodszymi. Dzieci wypowiadały się na tematy kojarzone zazwyczaj ze światem dorosłych, a ich szczere odpowiedzi często okazywały się najciekawszą częścią programu. „Duże dzieci” zdobyły dużą popularność i dla wielu widzów do dziś pozostają jednym z najbardziej charakterystycznych programów telewizyjnych tamtego okresu. Stoparczyk była również jedną z prowadzących „Pytanie na śniadanie”.
Muzyka, teatr i „Piegowate koncerty”
Muzyczne wykształcenie dziennikarki nie pozostało jedynie wpisem w jej życiorysie. Była pomysłodawczynią „Piegowatych koncertów”, realizowanych wspólnie z Polską Orkiestrą Radiową. Ich zadaniem było przybliżanie najmłodszym muzyki poważnej w sposób lekki i przystępny. Zainicjowała również Radiowy Teatr Dziecięcy Polskiego Radia. Ponownie chodziło nie tylko o stworzenie czegoś dla dzieci, ale przede wszystkim razem z nimi. Najmłodsi mogli uczestniczyć w powstawaniu przedstawień, pracować z głosem, rozwijać wyobraźnię i poznawać świat teatru radiowego.
Książki Katarzyny Stoparczyk
Radio nie było jedynym miejscem, w którym prowadziła swoje rozmowy i opowiadała historie. Katarzyna Stoparczyk była również autorką książek. Wśród jej publikacji znalazły się między innymi
- „Politycy w piaskownicy” – książka wykorzystująca charakterystyczne dla niej spojrzenie dzieci na świat dorosłych,
- „Jak mieć w życiu frajdę. Rozmowy Kasi Stoparczyk” – zbiór rozmów z wyjątkowymi osobami,
- „Franciszek Pieczka. Portret intymny” – osobista opowieść poświęcona jednemu z najbardziej cenionych polskich aktorów.
Ostatnią książką dziennikarki została publikacja „Tym. Człowiek szczery na trzy litery”, poświęcona Stanisławowi Tymowi.
Stoparczyk zdążyła zaakceptować książkę przed swoją śmiercią. Ukazała się już po jej odejściu.
Projekt „Dajcie nam głos!”
Jednym z projektów szczególnie dobrze oddających sposób myślenia Katarzyny Stoparczyk o najmłodszych było „Dajcie nam głos! Kasia Stoparczyk i dzieci”. Już sam tytuł właściwie streszcza sporą część jej zawodowej działalności. Nie chodziło o to, żeby dorośli nieustannie tłumaczyli dzieciom świat. Czasami warto było odwrócić role i po prostu posłuchać, jak widzą go one. Stoparczyk przez lata konsekwentnie tworzyła dla takiej rozmowy przestrzeń.
Nagrody i wyróżnienia
Jej sposób posługiwania się językiem oraz wyjątkowa kultura słowa zostały również oficjalnie docenione. Katarzyna Stoparczyk otrzymała między innymi tytuł Mistrza Mowy Polskiej. Jednak dla wielu słuchaczy najważniejszym wyróżnikiem jej pracy pozostało coś znacznie trudniejszego do zamknięcia w nazwie nagrody – umiejętność stworzenia atmosfery, w której rozmówca rzeczywiście chciał mówić.
Życie prywatne
Katarzyna Stoparczyk chroniła swoją prywatność i zdecydowanie bardziej obecna w przestrzeni publicznej była jej działalność zawodowa niż życie rodzinne. Była żoną i mamą dwóch synów. Choć zawodowo przez lata rozmawiała o dzieciństwie, rodzinie i emocjach, własnego życia prywatnego nie zamieniała w medialny temat. Katarzyna Stoparczyk zmarła 5 września 2025 roku w wieku 55 lat. Dziennikarka zginęła w wypadku samochodowym w miejscowości Jeżowe na Podkarpaciu. Jej nagła śmierć wywołała ogromne poruszenie w środowisku dziennikarskim i wśród słuchaczy Polskiego Radia. Szczególnie symboliczne było to, że zaledwie kilka tygodni wcześniej, podczas Pol’and’Rock Festival 2025, wystąpiła na Akademii Sztuk Przepięknych. Mówiła tam o dzieciach, relacjach i znaczeniu prawdziwego słuchania drugiego człowieka.
Pogrzeb odbyły się w kościele św. Jacka w Warszawie. Dziennikarka została pochowana na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach.
Podsumowanie
Katarzyna Stoparczyk pozostawiła po sobie coś więcej niż audycje, jej dorobek można opisać nazwami programów, książek i projektów: „Dzieci wiedzą lepiej”, „Zagadkową Niedzielę”, „Myślidziecka 3/5/7”, „Duże dzieci” czy napisane przez nią książki. Ale chyba nie to najlepiej tłumaczy, dlaczego Katarzyna Stoparczyk została zapamiętana przez tak wiele osób. Przez lata pokazywała, że dobra rozmowa nie zawsze wymaga najbardziej błyskotliwego pytania. Czasem wymaga przede wszystkim czasu, ciekawości i gotowości, żeby naprawdę usłyszeć odpowiedź.Szczególnie wtedy, kiedy mówi dziecko. I być może właśnie to pozostaje najbardziej charakterystyczną częścią jej dziennikarskiego dorobku.
Pogotowie Pogrzebowe
